ΕΚΘΕΣΗ

από 17/10/2007 έως 5/1/2008

Ο Γκρέκο & το Εργαστήριό του

To εργαστηρίο ζωγραφικής του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου και οι επιρροές που άσκησε στην ισπανική ζωγραφική του 17ου αιώνα

Η ΕΚΘΕΣΗ

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σε συνεργασία με τη SEACEX (Sociedad Estatal Para la Acción Cultural Exterior) και με την ευγενική χορηγία της Iberdrola Renewables, παρουσίασε την έκθεση Ο Γκρέκο και το εργαστήριό του.

Το σκεπτικό της έκθεσης
Η έκθεση εστίασε στην καλλιτεχνική δημιουργία του εργαστηρίου ζωγραφικής του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco) και στις επιρροές που άσκησε στην ισπανική ζωγραφική του 17ου αιώνα. Παρουσιάστηκαν έργα του μεγάλου ζωγράφου, των μαθητών του, Jorge Manuel Theotocopuli (1578-1631) και Luis Tristan (περ. 1585-1624) καθώς και άλλων δημιουργών που συνδέονται με το εργαστήριό του.

Στόχος της έκθεσης ήταν να εντοπιστούν τα βασικά χαρακτηριστικά των μαθητών-συνεργατών του Greco, να αναλυθούν οι επιδράσεις από το μεγάλο δάσκαλο και να συζητηθεί το θέμα των πιθανών «συλλογικών έργων» του εργαστηρίου. Για τον λόγο αυτό, έγινε προσπάθεια να παρουσιαστούν τουλάχιστον δύο διαφορετικές εκδοχές του κάθε θέματος: ένας πίνακας που η έρευνα θεωρεί ιδιόχειρο έργο του Θεοτοκόπουλου και ένα αντίγραφο του εργαστηρίου, που ζωγραφίστηκε με την επίβλεψη και ενδεχωμένως τη συμμετοχή του δασκάλου. Επίσης παρουσιάστηκαν ραδιογραφίες πινάκων που επιτρέπουν τη μελέτη των διαδοχικών σταδίων στην δημιουργία της σύνθεσης.

Τέλος, στην έκθεση εθίγη το πρόβλημα της γνησιότητας των πινάκων που αποδίδονται στον Greco. Αν και η σύγχρονη τεχνολογία επιτρέπει την άμεση αναγνώριση πλαστών αντιγράφων, οι συλλέκτες συχνά δεν είναι διατεθιμένοι να υποβάλλουν τα έργα που κατέχουν σε τέτοιες αναλύσεις, διαιωνίζοντας το πρόβλημα της ταυτοποίησης ενός έργου ως αυθεντικού ή πλαστού. Το κοινό είχε την ευκαιρία να δει στην έκθεση ένα τέτοιο πιστοποιημένα πλαστό έργο.

Τα έργα
Η έκθεση περιελάμβανε 58 έργα από μουσεία

της Ισπανίας
Μουσείο Ελ Γκρέκο - Τολέδο
Μουσείο Santa Cruz - Τολέδο
Μουσείο Πράδο - Μαδρίτη
Patrimonio Nacional: Palacio Real
Real Monasterio de S. Lorenzo de El Escorial
Lazaro Galdiano - Μαδρίτη
Εθνική Βιβλιοθήκη – Μαδρίτη
Μουσείο Καλών Τεχνών Μπιλμπάο
Μουσείο Καλών Τεχνών – Σεβίλλη

των Ηνωμένων Πολιτειών

Metropolitan Museum of Art - Ν. Υόρκη
Hispanic Society of America - Ν.Υόρκη

της Ουγγαρίας
Szépmüvészeti Museum – Βουδαπέστη

της Ελβετίας
Συλλογή Bührle

Από το σύνολο των έργων, 8-10 πίνακες αποδίδονται με σχετική βεβαιότητα στον μεγάλο δημιουργό της ισπανικής τέχνης του 17ου αιώνα, Δομήνικο Θεοτοκόπουλο (Ελ Γκρέκο).

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ

Carmen Garrido
Μουσείο Πράδο

José Alvarez Lopera
Ιστορικός Τέχνης Μουσείο Πράδο

Νίκος Χατζηνικολάου
Ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κρήτης

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ

ΠΑΡΑΓΩΓΗ
SEACEX 
Sociedad Estatal Para la Acción Cultural Exterior


ΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ
SEACEX 
Ίδρυμα Ν.Π. Γουλανδρή - Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

ΜΕ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
Υπουργείο Εξωτερικών και Συνεργασίας Ισπανίας
Υπουργείο Πολιτισμού Ισπανίας
Πρεσβεία της Ισπανίας στην Αθήνα
Κυβέρνηση Κοινοτήτων Καστίλης – Λα Μάντσα

ΧΟΡΗΓΟΙ

ΧΟΡΗΓΟΣ
Rokas Constructions


ΧΟΡΗΓΟΙ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ΤΟ ΒΗΜΑ
ΕΡΤ
ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ