Θεματικές ξεναγήσεις στις μόνιμες εκθέσεις

Η θάλασσα του Αιγαίου υπήρξε διαχρονικά καθοριστική για τη ζωή των κατοίκων του αρχαίου κόσμου. Διευκόλυνε την επικοινωνία, τις μετακινήσεις και τις ανταλλαγές, ενώ άφησε έντονο το αποτύπωμά της στην τέχνη, τη μυθολογία και τη συμβολική σκέψη. Η νέα θεματική περιήγηση του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης εξερευνά αυτή τη σχέση μέσα από αντικείμενα των Συλλογών του, από την 3η χιλιετία π.Χ. έως τους ελληνιστικούς χρόνους.

Πρώτες ύλες, όπως ο οψιανός, το μάρμαρο, τα μεταλλεύματα και οι χρωστικές, αλλά και αγγεία, ειδώλια και άλλα αντικείμενα, ταξιδεύουν στο Αιγαίο και πέρα από αυτό. Μαζί τους μετακινούνται άνθρωποι, τεχνολογίες, ιδέες και καλλιτεχνικές επιρροές. Εμπορικοί αμφορείς, νομίσματα και σταθμία μαρτυρούν ένα εκτεταμένο δίκτυο επικοινωνίας και εμπορίου που έφτανε έως την Κύπρο και την Κάτω Ιταλία.

Η θάλασσα έχει παράλληλα ισχυρή παρουσία στην τέχνη και τον μύθο. Πλοία, ψάρια, δελφίνια και άλλα θαλάσσια όντα εμφανίζονται σε αντικείμενα διαφορετικών εποχών, από τα πρωτοκυκλαδικά τηγανόσχημα σκεύη έως αγγεία, πόρπες και νομίσματα. Άλλοτε μέρος της καθημερινής ζωής και άλλοτε χώρος μύθου και συμβολισμού, η θάλασσα αναδεικνύεται ως σταθερό στοιχείο της ζωής και της ταυτότητας των ανθρώπων του Αιγαίου, από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Η θεματική ξενάγηση Κρασί: Το δώρο του Θεού Διονύσου αναδεικνύει τον οίνο ως διαχρονικό σύμβολο πολιτισμού, άρρηκτα συνδεδεμένο με την απόλαυση, την κοινωνική συνοχή και το κύρος.

Οι απαρχές της αμπελουργίας ανάγονται στη Νεολιθική Εποχή (5η χιλιετία π.Χ.), ενώ από την Εποχή του Χαλκού η παρουσία πολυάριθμων συναφών αγγείων στο Αιγαίο, μαρτυρεί όχι μόνο τη συστηματική κατανάλωσή του, αλλά παρέχει πληροφορίες σχετικά με την παραγωγή, τη διακίνηση και την κοινωνική οργάνωση.

Κατά τους κλασικούς χρόνους, το συμπόσιο καθιερώθηκε ως θεσμός κοινωνικοποίησης, με κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση κοινωνικών σχέσεων και ιεραρχιών.

Παράλληλα, η παραγωγή και η διακίνηση του οίνου αποτέλεσαν μέσο οικονομικής ισχύος, ενώ η σύνδεσή του με θρησκευτικές πρακτικές και λατρείες κατέστησε το κρασί αναπόσπαστο στοιχείο των τελετουργιών, ως σταθερού συνοδοιπόρου της ανθρώπινης ζωής από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Η θεματική ξενάγηση Η ζωή στις Κυκλάδες 5000 χρόνια πριν παρουσιάζει τον Κυκλαδικό Πολιτισμό μέσα από ένα σύνολο αντικειμένων υψηλής αισθητικής και τεχνικής αρτιότητας, που χρονολογούνται κυρίως στην 3η χιλιετία π.Χ.

Κεντρική θέση κατέχουν τα μαρμάρινα ανθρωπόμορφα ειδώλια, κυρίως γυναικείες μορφές -άλλοτε σχηματοποιημένες, άλλοτε πιο φυσιοκρατικές ή με εξιδανικευμένες αναλογίες-, καθώς και περίτεχνα μαρμάρινα και πήλινα αγγεία καθημερινής και τελετουργικής χρήσης.

Χάλκινα εργαλεία και όπλα μαρτυρούν τη συστηματική αξιοποίηση των μετάλλων και τις σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής των νησιωτικών κοινωνιών κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3200-2000 π.Χ.).


Μέσα από τα δημιουργήματα του ίδιου του πολιτισμού αναδεικνύονται η κοινωνική οργάνωση, οι ασχολίες, το φυσικό περιβάλλον, οι τεχνικές γνώσεις, καθώς και οι πεποιθήσεις και οι λατρευτικές πρακτικές των κατοίκων των Κυκλάδων.