Στελίδα: 200.000 χρόνια ιστορίας της Νάξου

Κεντρικό θέμα της συνομιλίας είναι η Στελίδα της Νάξου, ένας τόπος μοναδικής σημασίας για την προϊστορία των Κυκλάδων και του Αιγαίου. Στον διπλό λόφο της Στελίδας, η αρχαιολογική έρευνα έχει φέρει στο φως ίχνη ανθρώπινης παρουσίας που εκτείνονται σε βάθος εκατοντάδων χιλιάδων ετών, από τη χρήση του τοπικού πυριτόλιθου στην Παλαιολιθική περίοδο έως τα κατάλοιπα ενός ιερού κορυφής μινωικού τύπου της Εποχής του Χαλκού. Μέσα από αυτό το εξαιρετικά πυκνό αρχαιολογικό τοπίο, η Νάξος αναδεικνύεται όχι μόνο ως νησί των ιστορικών Κυκλάδων, αλλά και ως τόπος βαθιάς χρονικότητας, μετακίνησης, τεχνογνωσίας και τελετουργίας.

Στο πρώτο μέρος της εκδήλωσης, ο Καθηγητής Tristan Carter θα παρουσιάσει τη μακρόχρονη έρευνα στη Στελίδα και τη σημασία της για την κατανόηση της πρώιμης ανθρώπινης δραστηριότητας στο Αιγαίο. Μέσα από την αρχαιολογική μαρτυρία, η ομιλία θα ανιχνεύσει τις διαδοχικές ιστορίες που εγγράφονται στο τοπίο της Νάξου: από την προϊστορική παραγωγή λίθινων εργαλείων έως τις κοινωνικές και τελετουργικές πρακτικές της Εποχής του Χαλκού.

Στο δεύτερο μέρος, η Vanessa Gordon θα παρουσιάσει το νέο της μυθιστόρημα The Secrets of Stelida, το οποίο γράφτηκε έπειτα από πρόσκληση του Καθηγητή Tristan Carter να αξιοποιήσει την ανασκαφή της Στελίδας ως αφετηρία για ένα νέο βιβλίο της σειράς The Naxos Mysteries. Συνδυάζοντας την αρχαιολογική έρευνα με τη μυθοπλασία, το βιβλίο μεταφέρει τον αναγνώστη σε ένα τοπίο όπου η ομορφιά των Κυκλάδων συναντά την ένταση της ανακάλυψης, και όπου τα ίχνη του παρελθόντος συνυπάρχουν με πιο πρόσφατα, σκοτεινά μυστικά.

Η εκδήλωση επιχειρεί να φωτίσει τον τρόπο με τον οποίο η αρχαιολογία μπορεί να συνομιλήσει με τη λογοτεχνία, και πώς ένας αρχαιολογικός τόπος μπορεί να γίνει όχι μόνο αντικείμενο επιστημονικής έρευνας, αλλά και πεδίο αφήγησης, μνήμης και φαντασίας. Από τη βαθιά προϊστορία έως το σύγχρονο μυθιστόρημα, η Στελίδα αναδεικνύεται ως ένας τόπος όπου τα υλικά ίχνη, η ιστορική γνώση και οι ιστορίες που γεννιούνται από το τοπίο συναντώνται, δημιουργώντας μια γέφυρα ανάμεσα στην επιστημονική έρευνα και τη λογοτεχνία.

Μετά το πέρας της παρουσίασης, θα υπάρχει δυνατότητα υπογραφής αντιτύπων του βιβλίου από τη Vanessa Gordon.

Tristan Carter

Ο Tristan Carter είναι Καθηγητής Αρχαιολογίας στο McMaster University του Καναδά. Έλαβε το διδακτορικό του από το Institute of Archaeology του University College London το 1999, με θέμα τη σχέση του οψιανού με τις κοινωνίες του νότιου Αιγαίου κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού. Ασχολείται με την Πρώιμη Κυκλαδική αρχαιολογία από το 1987 και έχει μελετήσει υλικό από σημαντικές ανασκαφές και ερευνητικά προγράμματα στο Αιγαίο. Υπήρξε υπότροφος της Βρετανικής Σχολής Αθηνών, δίδαξε στο Stanford University, πραγματοποίησε μεταδιδακτορική έρευνα στο British Institute in Ankara και στη συνέχεια εντάχθηκε στο McMaster University.

Από το 2015 συνδιευθύνει, μαζί με τον Δρ Δημήτρη Αθανασούλη, το Stelida Naxos Archaeological Project, μια συνεργασία του Canadian Institute in Greece με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων. Η έρευνά του επικεντρώνεται στην προϊστορία της Ευρασίας, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη μελέτη λίθινων εργαλείων και για ζητήματα που εκτείνονται από την Κατώτερη Παλαιολιθική έως την Εποχή του Χαλκού.

Vanessa Gordon

Η Vanessa Gordon σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο University of Exeter και ολοκλήρωσε διδακτορικό στην Αγγλοϊρλανδική λογοτεχνία στο University of London, Bedford College. Ακολούθησε επαγγελματική πορεία στον χώρο της κλασικής μουσικής ως classical concert manager, ενώ έχει ταξιδέψει εκτενώς στην Ελλάδα, επισκεπτόμενη αρχαιολογικούς χώρους και συναντώντας ανθρώπους που εργάζονται για την ανακάλυψη, προστασία και ανάδειξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Είναι συγγραφέας της σειράς μυθιστορημάτων The Naxos Mysteries, καθώς και του βιβλίου A Greek Feast on Naxos, αφιερωμένου στη γαστρονομία των Κυκλάδων. Μέσα από το είδος του μυστηρίου, η Vanessa Gordon διερευνά την ελληνική αρχαιότητα, το τοπίο, τη γαστρονομία και την ανθρώπινη φύση, δημιουργώντας αφηγήσεις που συνδυάζουν την ιστορική ανακάλυψη με τη μυθοπλαστική ένταση.

Το νέο της βιβλίο, The Secrets of Stelida, κυκλοφορεί το 2026 και αποτελεί το έβδομο μέρος της σειράς The Naxos Mysteries.