ΜΟΝΙΜΗ ΕΚΘΕΣΗ

Κυκλαδική Τέχνη

Η συλλογή κυκλαδικών αρχαιοτήτων του ΜΚΤ συνιστά μία από τις σημαντικότερες στον κόσμο

Η ΕΚΘΕΣΗ

Ο Κυκλαδικός πολιτισμός άνθισε στα νησιά του κεντρικού Αιγαίου κατά την Πρώιμη Εποχή του Χαλκού (3η χιλιετία π.Χ.). Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διατηρεί μία από τις σημαντικότερες και πληρέστερες συλλογές κυκλαδικών αρχαιοτήτων στον κόσμο, με αντιπροσωπευτικά δείγματα ειδωλίων και αγγείων, όπλων και εργαλείων, καθώς και κεραμικής όλων των φάσεων της Πρωτοκυκλαδικής περιόδου.

Η πιο χαρακτηριστική δημιουργία του πολιτισμού αυτού είναι η μαρμαρογλυπτική και δεν είναι παράξενο που οι αφαιρετικές φόρμες των ειδωλίων επηρέασαν καλλιτέχνες του 20ού και του 21ου αιώνα, όπως οι Brancusi, Modigliani, Giacometti, Hepworth, Moore και Ai Weiwei. 

Παρά το γεγονός ότι τα μαρμάρινα κυκλαδικά ειδώλια και αγγεία εντυπωσιάζουν σήμερα με τη σχεδόν διάφανη λευκότητα του υλικού τους, γνωρίζουμε ότι οι Κυκλαδίτες αγαπούσαν το χρώμα και το χρησιμοποιούσαν εκτενώς στις δημιουργίες τους, για πρακτικούς ή συμβολικούς λόγους.

ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ

Η Κυκλαδική Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης στεγάζεται στον α’ όροφο του κτιρίου των μονίμων συλλογών και εγκαινιάστηκε το 1986. Περιλαμβάνει έναν μεγάλο αριθμό υψηλής ποιότητας μαρμάρινων ειδωλίων και αγγείων, ορισμένα από τα πρωιμότερα χάλκινα αντικείμενα στο Αιγαίο, πήλινα αγγεία καθημερινής και τελετουργικής χρήσης κ.ά. τα περισσότερα εκ των οποίων τοποθετούνται στην 3η χιλιετία π.Χ. 

Περιλαμβάνει επίσης:

| Εξαιρετικά σμιλευμένες μαρμάρινες φιάλες, πινάκια, κύλικες και ζωόμορφα αγγεία,
μαρμάρινα σταθμά,
| Μετάλλινα αντικείμενα, όπως χάλκινα εργαλεία και όπλα, μολύβδινα ειδώλια και ένα μικρό αργυρό σκεύος,
| Συμβολικά αντικείμενα, όπως τα τηγανόσχημα αγγεία, τα οποία είναι διακοσμημένα με εγχάρακτα μοτίβα που θυμίζουν την θάλασσα, τα άστρα και τη γυναικεία γονιμότητα,
| Τον λεγόμενο «Θησαυρό της Κέρου».

Ένα από τα σημαντικότερα αντικείμενα που εκτίθενται εδώ είναι το γυναικείο ειδώλιο 724 της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου, με ύψος 1,40 μ. που το καθιστά το δεύτερο μεγαλύτερο στον κόσμο, ενώ το γνωστό ως «Αγγείο των Περιστεριών» (ΣΝΓ 329), που κατέχει επίσης εξέχουσα θέση στην έκθεση, είναι το μεγαλύτερο και πληρέστερο παράδειγμα δισκοειδούς πινακίου με ολόγλυφα πτηνά που έχει βρεθεί έως σήμερα.

ΑΝΑΚΑΛΥΨΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Πέγκυ Σωτηρακοπούλου
Αρχαιολόγος

Νίκος Παπαδημητρίου
Επιμελητής Αρχαιοτήτων, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Μαρία Τόλη
Αρχαιολόγος

Kathleen Kemezis
Aσκούμενη τελειόφοιτος αρχαιολογίας (2006)

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

| Λαμπρινουδάκης Β. 1990: «Θρησκεία», στο Μαραγκού Λ. (επιμ.), Κυκλαδικός Πολιτισμός. Η Νάξος στην 3η π.Χ. χιλιετία (Αθήνα), 99-104

| Ντούμας Χρ. 1990: "Μεταλλουργία", στο Μαραγκού Λ. (επιμ.), Κυκλαδικός πολιτισμός. Η Νάξος την 3η χιλιετία π.χ. (Αθήνα), 161-162

| Ντούμας Χρ. 2000: Πρωτοκυκλαδικός Πολιτισμός. Η Συλλογή Ν.Π. Γουλανδρή (Αθήνα)

| Παπαθανασόπουλος Γ.Α. 1981: Νεολιθικά-Κυκλαδικά. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (Αθήνα)

| Σωτηρακοπούλου Π. 2005: Ο «Θησαυρός της Κέρου». Μύθος ή πραγματικότητα; Αναζητώντας τα χαμένα κομμάτια ενός αινιγματικού συνόλου (Αθήνα)

| Τόλη Μ. – Καραμπατέα Μ. 1999: Η ανθρώπινη μορφή στην Κυκλαδική τέχνη (Αθήνα)

| Bach F.T. 2006: Η Μορφή της Αρχής. Καλλιτέχνες του εικοστού αιώνα και η αρχαία ανατολική Μεσόγειος (Αθήνα)

| Barber R.L.N. 1987: The Cyclades in the Bronze Age (London)

| Bassiakos Y. – Doumas Chr. 1998: “The island of Keros and its enigmatic role in the Aegean EBA: a geoarchaeological approach”, στο Αργυρίτις Γη. Χαριστήριον στον Κωνσταντίνο Η. Κονοφάγο (Αθήνα), 55-64

| Broodbank C. 2000: An Island Archaeology of the Early Cyclades (Cambridge)

| Chryssovitsanou V. 2002: “Les statuettes cycladiques et l’ art modern”, στο Mythos. La préhistoire Égeene du XIXe au XXIe siècle après J.-C. Table ronde internationale, 21-23 Novembre 2002 (Athens), 1-10

| Doumas Chr. 1977: Early Bronze Age Burial Habits in the Cyclades (SIMA XLVIII) (Göteborg)

| Fitton J.L. 1989: Cycladic Art (London)

| Gale N.H. – Stos Gale Z.A. 1984: “Cycladic metallurgy”, στο MacGillivray J.A. - Barber R.L.N. (επιμ.), The Prehistoric Cyclades (Edinburgh), 255-276

| Getz-Preziosi P. 1977: “Cycladic sculptors and their methods”, στο Thimme J. (επιμ.), Art and Culture of the Cyclades. Handbook of an Ancient Civilization (Karlsruhe), 71-91

| Getz-Preziosi P. 1980: “The male figure in Early Cycladic sculpture”, Metropolitan Museum Journal 15, 5-33

| Getz-Preziosi P. 1981: “Risk and repair in Early Cycladic sculpture”, Metropolitan Museum Journal 16, 5-32

| Getz-Preziosi P. 1983: “The ‘Keros Hoard’: introduction to an Early Cycladic enigma”, στο Metzler D. – Otto B. – Müller-Wirth Ch. (επιμ.), Antidoron. Festschrift für Jürgen Thimme zum 65. Geburstag am 26. September 1982 (Karlsruhe), 37-44

| Getz-Preziosi P. 1985: Early Cycladic Sculpture. An Introduction (Malibu, California)

| Getz-Preziosi P. 1987: Sculptors of the Cyclades: Individuals and Tradition in the Third Millennium BC (Michigan)

| Gill D.W.J. – Chippindale Chr. 1993: “Material and intellectual consequences of esteem for Cycladic figures”, American Journal of Archaeology 97, 601-659

| Höckmann O. 1977: “Cycladic religion”, στο Thimme J. (επιμ.), Art and Culture of the Cyclades. Handbook of an Ancient Civilization (Karlsruhe), 37-52

| Maniatis Y. – Sotirakopoulou P. – Polikreti K. – Dotsika E. – Tzavidopoulos E. (2009): “The ‘Keros Hoard’: provenance of marbles and their possible sources, στο ASMOSIA VII. Proceedings of the 7th Intenrational Conference, Thassos, Greece, 15-20 September 2003 (Athens), 413-437

| McGeehan-Liritzis V. 1996: The Role and Development of Metallurgy in the Late Neolithic and Early Bronze Age of Greece (SIMA Pocketbook 122) (Jonsered)

| Oustinoff E. 1984: “The manufacture of Cycladic figurines: a preactical approach”, στο Fitton J.L. (επιμ.), Cycladica. Studies in Memory of N.P. Goulandris. Proceedings of the Seventh British Museum Classical Colloquium, June 1983 (London), 38-47

| Oustinoff E. 1987: “The Early Cycladic sculptor: materials and methods”, στο Getz-Preziosi P., Early Cycladic Art in North American Collections (Richmond), 90-102

Renfrew C. – Doumas Chr. – Marangou L. – Gavalas G. (2007): Keros, Dhaskalio Kavos: Volume I. The investigations of 1987-1988 (Cambridge)

| Renfrew C. 1967: “Cycladic metallurgy and the Aegean Early Bronze Age”, American Journal of Archaeology 71, 1-20

| Renfrew C. 1969: “The development and chronology of the Early Cycladic figurines”, American Journal of Archaeology 73, 1-32

| Renfrew C. 1972: The Emergence of Civilization. The Cyclades and the Aegean in the Third Millennium BC (London)

| Renfrew C. 1984: “Speculations on the use of Early Cycladic sculpture”, στο Fitton J.L. (επιμ.) Cycladica. Studies in Memory of N.P. Goulandris. Proceedings of the Seventh British Museum Classical Colloquium, June 1983 (London), 24-30

| Renfrew C. 1991: Το κυκλαδικό πνεύμα. Αριστουργήματα από τη Συλλογή Ν.Π. Γουλανδρή (Αθήνα)

| Rubin W. (επιμ.) 1984: ‘Primitivism’ in 20th Century Art. Affinity of the Tribal and the Modern (New York)

Stos-Gale Z.A. 1989: “Cycladic copper metallurgy”, στο Hauptman A. – Pernicka E. - Wagner G.A. (επιμ.), Old World Archaeometallurgy (Die Anschnitt, Beiheft 7) (Bochum), 279-292

| Stos-Gale Z.A. – Gale N.H. 2003: “Lead isotopic and other isotopic research in the Aegean”, στο Forster K.P. – Laffineur R. (επιμ.), Metron. Measuring the Aegean Bronze Age. Proceedings of the 9th International Conference, New Haven, Yale University, 18-21 April 2002 (Aegaeum 24), 83-100

| Thimme J. (επιμ.) 1976: Kunst und Kultur der Kykladeninseln im 3. Jahrtausend v. Chr. (Karlsruhe)