ΜΟΥΣΕΙΟ

Αρχαιολογική έκθεση με θέμα το Αρχαίο Θέατρο

Το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης ανακοινώνει την επόμενη αρχαιολογική έκθεση με θέμα το Αρχαίο Θέατρο, υπό την επιμέλεια του νέου Επιστημονικού Διευθυντή, Νικόλαου Καλτσά, στα τέλη του 2023.

Αρχαιολογική έκθεση με θέμα το αρχαίο θέατρο προγραμματίζει το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης για τα τέλη του 2023. Η νέα έκθεση, ο τίτλος της οποίας θα ανακοινωθεί σύντομα, θα είναι η πρώτη σε επιμέλεια του νέου Επιστημονικού Διευθυντή του Μουσείου, κ. Νικόλαου Καλτσά.

Η έκθεση θα έχει ως αντικείμενο το αρχαίο δράμα ως έκφραση της δημοκρατικής σκέψης. Γλυπτά, αγγεία με παραστάσεις σκηνών από τραγωδίες, μικροαντικείμενα που σχετίζονται με την αμφίεση των ηθοποιών και την λατρεία του Διονύσου, του θεού του θεάτρου, που βρίσκονται σε μουσεία της Ελλάδας και της Ευρώπης, θα πλαισιώσουν την έκθεση, έτσι ώστε ο επισκέπτης να κατανοήσει  το βαθύτερο νόημα του αρχαίου δράματος και την ίδια στιγμή τον εκπαιδευτικό και ψυχαγωγικό του ρόλο.

Συνδεδεμένο με την λατρεία του Διονύσου, του θεού της βλάστησης, της γονιμότητας, αλλά και της ανατροπής, που οδηγούσε τους θνητούς στην έκσταση και την απελευθέρωση από την καθημερινότητα,  το αρχαίο θέατρο αρχικά είχε τη μορφή λατρευτικών δρώμενων. Πολύ σύντομα, μέσα σε ένα διάστημα μισού αιώνα, εμπνευσμένοι ποιητές, όπως ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής και ο Ευριπίδης, με αφορμή ένα μυθολογικό επεισόδιο, συνέθεσαν έργα με αρχή, πλοκή και τέλος, όπως πολύ επιτυχημένα δίνει τον ορισμό της τραγωδίας ο μεγάλος φιλόσοφος Αριστοτέλης.  Με κείμενα που προέβαλαν ιδέες και έθιγαν ηθικά, κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα δίδασκαν τους θεατές, οι οποίοι ήταν ελεύθεροι να παρακολουθήσουν τις θεατρικές παραστάσεις δωρεάν όλοι ανεξαιρέτως, ακόμα και οι δούλοι. Ακρογωνιαίος λίθος αυτής της ελεύθερης έκφρασης αποτελεί η κωμωδία, το είδος που εκφράστηκε κυρίως από τον Αριστοφάνη, ο οποίος σχολίαζε με την σάτιρά του επί σκηνής τα κακώς κείμενα της κοινωνίας και της πολιτείας.

Η αρχαία ελληνική τραγωδία αποτέλεσε το αρχέτυπο για την συγγραφή ανάλογων έργων  και κατά την ρωμαϊκή περίοδο με τον Σενέκα και τον Κόιντο Έννιο, στη συνέχεια στην Αναγέννηση και μετέπειτα για συγγραφείς όπως οι  Racine, Voltaire, Alfieri, Shakespeare, Goethe κ. ά., ενώ αποτέλεσε και πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία ενός άλλου είδους, της όπερας.

Όπως αναφέρει ο κ. Νικόλαος Καλτσάς, Επιστημονικής Διευθυντής του Μουσείου: 

«Αν η ισηγορία,  η ίση δυνατότητα ελευθερίας του λόγου δημόσια σε όλους, αποτελεί ένα από τα βασικά συστατικά της αθηναϊκής δημοκρατίας, τότε δεν είναι τυχαίο ότι, όταν έπεφτε ο σπόρος αυτού του πολιτεύματος στην Αθήνα, στους νότιους πρόποδες της Ακρόπολης αναπτύχθηκε το θέατρο  ως μια έκφραση της ελεύθερης δημοκρατικής σκέψης. Στην τραγωδία ο μύθος είναι μόνο η αφορμή· όλα τα άλλα είναι δημιούργημα του ποιητή, ο οποίος θέτει επί σκηνής διλήμματα , κρίνει, κατακρίνει, επαινεί, αμφισβητεί και αφήνει τον θεατή να διαλέξει μεριά. Κυρίως όμως του αφήνει ερωτηματικά.  Κι από την άλλη πλευρά η κωμωδία δεν χρησιμοποιεί έναν μυθικό τόπο και χρόνο, αλλά την πόλη της Αθήνας και το τώρα, σχολιάζοντας με τη σάτιρα την επικαιρότητα. Ως ένα θαύμα θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει αυτό το τέλειο ποιητικό/θεατρικό είδος που αναπτύχθηκε και μεγαλούργησε στην Αθήνα πριν από 2.500 χρόνια και εξακολουθεί να έχει ισχύ και σήμερα, με τα έργα των τραγικών να παίζονται από τους μεγαλύτερους θιάσους τόσο στην Ελλάδα όσο και στον κόσμο όλο, να γοητεύουν και να συγκινούν το κοινό. Καταξιωμένοι Έλληνες και διάσημοι ξένοι σκηνοθέτες, όπως ο Δ. Ροντήρης, ο Κ. Κουν,  ο Peter Stein, ο Max Reinhardt, ο Bob Wilson, ο Yukio Ninagawa του θεάτρου Νο και πολλοί άλλοι, ανέβασαν με μεγάλη επιτυχία στις θεατρικές σκηνές τις αρχαίες ελληνικές τραγωδίες. Στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, επιλέξαμε το θέατρο ως θεματική της επόμενης έκθεσής μας, καθώς ως τώρα δεν έχει παρουσιαστεί κάποια έκθεση που να «διδάσκει» το κοινό σχετικά με το αρχαίο δράμα σε όλο του το εύρος, από τις απαρχές του ως λατρευτικά δρώμενα ως την εξέλιξη και την τελείωσή του σε ύψιστο λογοτεχνικό και θεατρικό είδος.»

Λεζάντα Φωτογραφίας:
Αττικός μελανόμορφος αμφορέας.
Ανάμεσα σε δυο Σατύρους, εικονίζεται ο θεός του θεάτρου Διόνυσος στεφανωμένος με στεφάνι από κισσό, κρατώντας κάνθαρο, το χαρακτηριστικό διονυσιακό αγγείο, από το οποίο φυτρώνουν κλαδιά κισσού.

Γ. Φαφαλής © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, αρ. Συλλογής ΝΓ 716 

Αποδίδεται στον Ζωγράφο της Αιώρας | 540-530 π. Χ.

Landscape view is not supported.
Please rotate your device to portrait view.