ΚΥΚΛΑΔΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Αγγειοπλαστική & Ναυπηγική

Ασχολίες, Τέχνες και Τεχνικές

Αγγειοπλαστική

Η τέχνη της κατασκευής πήλινων αγγείων, απετέλεσε μία από τις κύριες ασχολίες των νησιωτών κατά τη διάρκεια της 3ης χιλιετίας π.Χ.  Τα πήλινα αγγεία χρησίμευαν ως οικιακά και επιτραπέζια σκεύη, ως αποθηκευτικά για τις τροφές τους και για την διακίνηση των αγαθών, ως κοσμηματοθήκες,  ως αγγεία τελετουργικά αλλά και ως ταφικά κτερίσματα. Για τον λόγο αυτό, θεωρούνται φορείς πολύτιμων πληροφοριών για τις διάφορες πτυχές της καθημερινής ζωής, της τεχνογνωσίας των κεραμέων και της αισθητικής της εποχής.

Στην πλειονότητά τους τα αγγεία είναι χειροποίητα, καθώς η χρήση του κεραμικού τροχού εισάγεται περί το 2500 π.Χ. και καθιερώνεται στο τέλος της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού. Η αγγειοπλαστική της περιόδου χαρακτηρίζεται από μεγάλη ποικιλία στην τυπολογία των αγγείων. Χαρακτηριστικοί τύποι αγγείων είναι το τηγανόσχημο σκεύος με περίτεχνη διακόσμηση στην εξωτερική επιφάνεια του αγγείου, η φιάλη και ο κρατηρίσκος («καντήλα»). Η πυξίδα, όπου φύλασσαν τα κοσμήματα και τα είδη του καλλωπισμού, απαντά σε πολλές παραλλαγές: κυλινδρική, σφαιρική, ελλειψοειδής, στο σχήμα πεπιεσμένης σφαίρας (φακοειδής) και πηνιόσχημη. Παράλληλα, κατασκευάζονται απιόσχημα και αρυβαλλόσχημα αγγεία, αγγεία πόσης (κύλικες), πρόχοι, καρποδόχες, κύμβες (‘σαλτιέρες’)  αλλά και αγγεία πόσης που έχουν ανατολική προέλευση, όπως το δέπας αμφικύπελλον και το κύπελλο με δύο λαβές. Ενδεικτικά της δεξιοτεχνίας των αγγειοπλαστών είναι τα σύνθετα σκεύη, όπως π.χ. οι κέρνοι, τα τετράδυμα και τα ζωόμορφα αγγεία.

Όσον αφορά στη διακόσμηση των αγγείων, χαρακτηριστική είναι η εγχάρακτη διακόσμηση με ευθύγραμμα μοτίβα γεμισμένα με ένα ορυκτό λευκού χρώματος, τον καολίνη. Στη συνέχεια η διακόσμηση εμπλουτίζεται με καμπυλόγραμμα μοτίβα, όπως η σπείρα και οι ομόκεντροι κύκλοι. Επίσης, εισάγεται η τεχνική της εμπίεστης διακόσμησης  με ξύλινη σφραγίδα. Τέλος, η εμφάνιση της χρήσης του πρωτογανώματος, η κάλυψη δηλαδή της επιφάνειας των αγγείων με βαφή, οδήγησε στη γραπτή διακόσμηση των αγγείων αποτελούμενη από ευθύγραμμα ή καμπυλόγραμμα μοτίβα.

Ναυπηγική

Η εισαγωγή της τεχνολογίας του χαλκού, η οποία οδήγησε στην κατασκευή αποτελεσματικότερων εργαλείων, είχε ως συνέπεια τη βελτίωση της ναυπηγικής τέχνης. Τα μολύβδινα ομοιώματα πλοίων στο Μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης, η απεικόνιση κυκλαδικού πλοιαρίου σε βραχογραφίες από τη Νάξο και οι εγχάρακτες παραστάσεις πολύκωπων πλοίων στην κάτω επιφάνεια πολλών τηγανόσχημων αγγείων από τη Σύρο αποτελούν μαρτυρίες ότι τεχνίτες κατασκεύαζαν ικανού μήκους πλοία με πολλά κουπιά που μπορούσαν να ταξιδέψουν τόσο σε κοντινούς όσον και σε μακρινούς προορισμούς.

Ως εκ τούτου, η ανάπτυξη της ναυπηγικής συνέβαλε στην εντατικοποίηση της ναυσιπλοΐας, στη διεύρυνση των επαφών με τον έξω κόσμο (ηπειρωτική Ελλάδα, Αιγαίο, Μ. Ασία, Εγγύς Ανατολή και Βαλκανική)  και στην ανάπτυξη του εμπορίου και των ανταλλαγών ιδεών και τεχνολογιών. 

Landscape view is not supported.
Please rotate your device to portrait view.